اندیشه

به نام هستي بخش  -  بهروز فرهادیان -17 اسفند1400

جشن های ایران باستان

برخی جشن های ایران باستان ذکر می شود :

جشن فروردگان

در تقویم ایران باستان ، روز نوزدهم روز فروردین نام داشت که در این روز بر سرمزار وابستگان می رفتند مزار را می شستند و شمع روشن می کردند . مراسم یاد درگذشتگان را بر پا می کردند و معتقد بودند مردگان هم در شادی آنها شریک می شوند .

جشن نوروز

که در اول فروردین برگزار می شود جشن زایش طبیعت و زندگی دوباره طبیعت است . یکی از مراسم که تا زمان حال ادامه پیدا کرده کاشتن و رشد دانه برخی گیاهان است که تا سیزدهم نوروز تداوم داشت و در این روز آنرا در آب روان یا در طبیعت پرت می کردند .

جشن تولد زرتشت

ششم فروردین سالروز تولد زرتشت است .

جشن اردیبهشتگان

سوم اردیبهشت طبق تقویم اوستایی این جشن برگزار می شد . چون این جشن همزمان با شکوفایی گلها و گیاهان بود به "گلستان جشن" هم نامیده می شد . ایرانیان با لباسهای نو و سفید رنگ می رقصیدند و شادی را هویدا می کردند .

در دوم اردیبهشت جشن جمع آوری گیاهان دارویی برگزار می شد . روز سوم اردیبهشت نیز به عنوان روز شکوفایی گلها نامیده شده است .

جشن خردادگان

روز ششم ماه خرداد به پاسداشت آب اجرا می شد . مردم به دریا و رودها می رفتند و خود را شستشو می دادند . چشمه ها ، رودها و رودخانه ها لایروبی و پاکسازی می شدند .

جشن تیرگان

روز اول تیر ماه جشن آغاز تابستان اجرا و جشن تیرگان در روز سیزده تیر برگزار می شود . این از مهمترین جشنها بود که ایرانیان باستان در گرامیداشت ستاره باران آور اجرا می کردند . از آداب این جشن این بود که مردم به روی همدیگر آب می پاشیدند تا اثر گرما را کاهش دهند . برخی منابع نوشته اند این جشن برای بزرگداشت واقعه آرش کمانگیر است .

جشن اَمردادگان

روز هفتم مرداد ماه بر پا می شود . این جشن برای سپاس از فرشته بارور کننده گیاهان است . بیش از پنج جشن دیگر هم برگزار می شد . اَمرداد نام فرشته ای است که پاسدار غذاها و داروهایی است که اصلشان از نباتات است .

جشن شهریورگان

روز چهارم شهریور برپا می شود . این روز تولد داراب (کوروش) ، روز مرگ مانی و روز پدر است . جشنهای دیگری در روزهای اول ، سوم ، چهارم ، هشتم ، پانزدهم و سی شهریور برگزار می شد .

در قدیم بر این عقیده بودند که خداوند زمین را در سی ام شهریور آفرید و این روز جشن می گرفتند .

جشن مهرگان

روز شانزده مهر برگزار می شود . غلبه ایرانیان بر متجاوزین مُغانی در این روز بود . ایرانیان باستان شروع قیام کاوه علیه ضحاک مار دوش را در این روز می دانند که در تاریخ بیست و یکم مهر پیروزی حاصل شد .

جشن آبانگان

دهمین روز آبان ماه در بزرگداشت "آناهید" ایزد بانوی آب به این جشن اختصاص داشت . نوشته شده که مردم با حضور در کنار آبها به جشن و شادی می پرداختند .

جشن آذرگان

در روز اول آذر "آذر جشن" به مناسبت روشن کردن اولین شعله زمستانی برگزار می شد . جشن آذرگان برای ستایش آذر اهورایی در نهمین روز آذر ماه برپا می شود . در اینروز زرتشت به پیروان خود فرمان داد که به آتشگاه بروند و قربانی کنند .

روز سی آذر جشن "شب چله" یا "یلدا" بود و این را ایرانیان باستان در هفت هزار سال پیش تشخیص دادند که اولین شب زمستان طولانی ترین شب سال است که حکایت از دانش گسترده آنان دارد . ایرانیان با فراهم کردن انواع خوراکی ها تا صبح بیدار بودند و با آشکار شدن تابش نور خورشید مراسم به پایان می رسید .

جش دیگان

روز اول دی ماه این جشن برگزار می شود . زرتشتیان پیشین پیدایش خورشید را در این روز می دانستند . هر نوع فرمان و دستور در این روز ممنوع بود و کارها به میل و اراده افراد انجام می گرفت .

پانزدهمین روز دی ماه نیز برای دفع موجودات زیان رسان مجسمه ای از آدم می ساختند و آنرا در ورودی خانه می نهادند .

جشن بهمنگان

در قدیم ایرانیان روز دوم بهمن را جشن می گرفتند و کشتار حیوانات در این روز را منع می کردند که پاسداشت اندیشه نیک انگیزه این جشن بود .

جشن سده (جشن آتش) نیز در دهم بهمن برگزار می شد . در علت نامگذاری هم گفته شده چون تا عید نوروز پنجاه روز و پنجاه شب فاصله بود معروف به جشن سده شد .

جشن اسفندگان

روز پنجم ماه اسفند جشن سپندارمزگان بود و از الهه خانمهای نیکوکار قدردانی می شد . زن نشانه ای از صبوری و متانت اهورامزدا بود و درایران باستان این روز را "روز زن" می دانستند .

سپندارمز فرشته نگهبان زنان پارسا و نیک اندیش است . این روز به نام "مرد گیران" هم نامیده می شد چرا که زنان از مردان هدیه می گرفتند . 

در بیستم اسفند جشن درختکاری بود و انواع درخت کاشته می شد . در نوزدهم اسفند هم جشن روز رودها بود که لایروبی و تمیز می شدند .

برخی منابع :

1-سایت تابناک

2-سایت کجارو

3- وبلاگ ایران تارنگاری برای ایرانیان

4- ویکی پدیا

5- سایت راسخون

6- خبرگزاری کار ایران (ایلنا)

7- مجله پلازا

8- وبلاگ شکوه پارسی

9- وب سایت تالاب